Τρίτη, 31 Μαρτίου 2015

Οδοιπορικό στο Δίστομο





Δίστομο, ένα μαρτυρικό χωριό με πλούσια ιστορία που χάνεται  στα βάθη των αιώνων.

Βρίσκεται ανάμεσα στους πρόποδες του Παρνασσού και του Ελικώνα, σε υψόμετρο 450μ,  απέχοντας  24χλ. από τη Λιβαδειά, μόλις  13χλ. από την Αράχωβα και 22 από τους Δελφούς. Το χιονοδρομικό κέντρο Παρνασσού είναι μόνο 29χλ μακριά και η θάλασσα, Παραλία Διστόμου (Άσπρα Σπίτια) , στα  9χλ.















--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Στην επάνω φωτογραφία  βλέπετε το αρχαιολογικό μουσείο Διστόμου στο κτίριο του παλιού δημοτικού σχολείου που κτίστηκε το 1903. Το Δίστομο έχει πολύ πλούσια ιστορία καθώς είναι χτισμένο πάνω στην αρχαία πόλη  Άμβροσσο  ή  Άμβρυσσο ή Αμβρυσσό, που πήρε το όνομά της από τον ομώνυμο ήρωα Άμβροσο (α βροτός = μη θνητός, δηλαδή αθάνατος).   Κατοικήθηκε από την Προμυκηναϊκή εποχή  από τους Λέλεγες (Πελασγικό φύλο).  Το 1200 π.χ. με την κάθοδο των Δωριαίων  οριστικοποιείται η τότε ανάμιξη του πληθυσμού. Οι Αμβρυσσείς πήραν μέρος στην εκστρατεία κατά της Τροίας (1184π.χ.)

Η Άμβρυσσος ήταν Φωκική πόλη και περιβαλλόταν από διπλό τείχος το οποίο καταστράφηκε από τον Περσικό στρατό του Ξέρξη και αργότερα από τον Φίλλιπο Β τον Μακεδόνα κατά τον ιερό πόλεμο το 346 π.χ. Ξαναχτίστηκε για να κυριευτεί τελικά από τους Ρωμαίους το 198 π.χ.                     Χάρη στον Παυσανία που επισκέφτηκε την Άμβρυσσο το 167 μ.χ. κατά την Ρωμαϊκή κατοχή γνωρίζουμε αρκετά για την πόλη και τους κατοίκους όπως ότι οι Αμβρυσσείς τιμούσαν τη θεά Άρτεμη και υπήρχε ναός της καθώς και άγαλμά της στο διάσελο, στη θέση του σημερινού κέντρου υγείας, που ήταν ορατό από τη θάλασσα.








 





 Στην πόλη διεξάγονταν επίσης γυμνικοί και ιππικοί αγώνες. Μαθαίνουμε ακόμη ότι στην περιοχή υπήρχε ένα είδους θάμνος, ο κόκκος, τον καρπό του οποίου χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι για να
παράγουν μια περιζήτητη βαφή ανοιχτού κόκκινου χρώματος (κρεμεζί). Πολύ κοντά στο Δίστομο περνούσε η  Σχιστή Οδός για Δελφούς, όπου ο Οιδίποδας σκότωσε τον πατέρα του.
Κατά την Ρωμαϊκή εποχή η Άμβρυσσος καταστράφηκε πολλές φορές από Γαλάτες και Κέλτες.
Κατά την Βυζαντινή εποχή η πόλη καταστράφηκε για μια ακόμη φορά από τον Αλάριχο (430 μ.χ.).
Κατά τον 5 ο αιώνα στην περιοχή δημιουργούνται οι επισκοπές Αμβροσίας και Στειρίου και κατασκευάζονται οι πρώτες Χριστιανικές εκκλησίες. Στην διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου η Αμβρυσσός παίρνει το όνομα Δίστομο, ίσως εξαιτίας ενός  δίστομου πηγαδιού  που βρισκόταν σε κεντρικό σημείο.
Η Άμβροσσος καταλαμβάνεται το 1200 μ.Χ από τους Φράγκους, το 1300 από τους Καταλανούς και το 1460  από τους Τούρκους. Στην τοποθεσία "Τρία Έλατα" στα σύνορα Κυριακίου 
Ζερεικίου (25-3-1821) ορκίστηκε αρχηγός του ένοπλου αγώνα ο Αθανάσιος Διάκος πηγαίνοντας στον Όσιο Λουκά όπου την επόμενη μέρα 26 Μαρτίου του 1821 ο δεσπότης Ησαίας κηρύσει την επανάσταση στη Ρούμελη
Κατά τον πόλεμο της ανεξαρτησίας όλοι οι οπλαρχηγοί θα περάσουν από το Δίστομο και για ένα διάστημα θα γίνει έδρα της Ρούμελης. Μετά την απελευθέρωση θα ενταχθεί στο νομό Βοιωτίας όπου θα παραμείνει μέχρι σήμερα.Τον Νοέμβριο του 1826 λίγο πριν τη μάχη της Αράχωβας, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης διανυκτερεύει στο Δίστομο στο σπίτι του Διστομίτη Σταθά.  Στις 17 Ιανουαρίου του 1827 γίνεται η μάχη του Διστόμου που κράτησε μέχρι τις 6 Φεβρουαρίου. Ήταν η μακρότερη μάχη όλου του αγώνος με αρχηγό τον Γεώργιο Καραϊσκάκη, η σημασία της οποίας ιστορικά θεωρήθηκε πολύ σημαντική για την εξέλιξη της Επανάστασης, γιατί έγινε ακριβώς μετά την πτώση του Μεσολογγίου και  αναπτέρωσε το λαβωμένο ηθικό των Ελλήνων. Τότε, απομακρύνονται οριστικά και οι Τούρκοι από τη Ρούμελη. 

Κατά την Γερμανική κατοχή η προσφορά της περιοχής Διστόμου ήταν τόσο σημαντική στην αντίσταση κατά των κατακτητών στην περίοδο 1940-1944 που οι Γερμανοί ναζιστές γύρευαν μια αφορμή για να αντεκδικηθούν για τις μεγάλες και ταπεινωτικές τους ήττες στην περιοχή. Χαρακτηριστικές φάσεις της αντίστασης είναι οι ακόλουθες:
Τον Ιούλιο μέχρι τον Αύγουστο του 1943 αντιστασιακές ομάδες του Διστόμου, Στειρίου και Αντίκυρας αντιστέκονται στη διέλευση ισχυρών, ιταλικών και γερμανικών δυνάμεων στη χαράδρα της Στενής με αποτέλεσμα να προξενήσουν σημαντικότατες απώλειες στον εχθρό. Η τοποθεσία, λόγω της σπουδαιότητας της μάχης αυτής και λόγω των μεγάλων απωλειών των δυνάμεων κατοχής, ονομάσθηκε μικρό Στάλινγκραντ.

Στις 24 Απριλίου του 1944 στην περιοχή Καρακόλιθος, για αντίποινα σε άλλη ενέδρα αντιστασιακών ομάδων, εκτελούν τις πρωινές ώρες, 110 όμηρους πατριώτες από τις φυλακές Λειβαδιάς, μεταξύ των οποίων και τέσσερις Διστομίτες το δε απόγευμα της ίδιας μέρας άλλους 24 ομήρους .Ακολουθεί η φρικιαστική σφαγή του Διστόμου . Δεν θέλω να επεκταθώ εδώ αλλά θα σας παραπέμψω σε κάποιες από τις πολλές σελίδες που υπάρχουν εδώ , εδώ και εδώ για το χρονικό μιας από τις αγριότερες σφαγές που έγιναν ποτέ στον κόσμο.
Για περισσότερα σχετικά με την ιστορία του Διστόμου μπορείτε να δείτε  εδω  απ' όπου και πήρα τα περισσότερα από τα ιστορικά στοιχεία που αναφέρω.



Κάτω διακρίνονται στο  βάθος τα ερείπια του σπιτιού όπου διανυκτέρευσε ο Καραϊσκάκης.



























































      Επάνω το Δημοτικό σχολείο Διστόμου και αριστερά η μικρή πλατειούλα στην είσοδό του.


































































































































































































































                         Το δημαρχείο  αριστερά και κάτω  το Μουσείο Θυμάτων του  Ναζισμού.










-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Εδώ είναι το παλιό νεκροταφείο όπου γράφτηκε ο τραγικός επίλογος της σφαγής του Διστόμου. Σήμερα έχει διαμορφωθεί σε παιδική χαρά και πάρκο και τίποτε πλέον δεν θυμίζει τις μαύρες εκείνες ώρες της ιστορίας.





































--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------






























































     Κάτω είναι  ο Παιδικός Σταθμός του  Διστόμου
      Επάνω το Νηπιαγωγείο Διστόμου.




 Επάνω είναι το Γυμνάσιο και στη δεξιά φωτογραφία στο βάθος ψηλά φαίνεται το λύκειο. Κάτω το Λύκειο πανοραμικά από το Google maps






























































































































































































Το σπίτι δεξιά ήταν το πατρικό του πεθερού μου.













































--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------










Λαξευτοί Τάφοι (Δίστομο)



Μαυσωλείο Διστόμου


Παρακάτω σας δίνω κάποιες από τις πολλές σελίδες που υπάρχουν, στις οποίες μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το Δίστομο

Δήμος Διστόμου- Αράχωβας- Αντίκυρας

Άμβροσσος (Δίστομο)

ΑΜΒΡΟΣΣΟΣ - ΔΙΣΤΟΜΟ : Φωτογραφίες από το Αρχαίο Δίστομο, από το Studio G Δέξιππος

Άμβροσσος (Δίστομο)

Δίστομο- φωτογραφίες από το Πάσχα του 2006

Αφηγήσεις από τη Σφαγή του Διστόμου - 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 1944

 Δίστομο

Σφαγή του Διστόμου

Δίστομο - αρχεία

Ιστορία

Κουδουναραίοι Διστόμου

Κουδουναραίοι


Αυτήν την ανάρτηση θα ήθελα να την αφιερώσω στον αγαπημένο μας φίλο  Λουκά Κίνια και την οικογένειά του που βρίσκονται στην μακρινή Αυστραλία, μακριά από τον αγαπημένο τόπο τους, το Δίστομο.  Λουκά,  Μαριάνθη,  Γαλάτεια και  Κωνσταντίνε σας ευχόμαστε τα καλύτερα και πάντα επιτυχίες και χαρές να έχετε!